یکشنبه ۱ مهر ۱۳۹۷ - 23 September 2018
Home / جامعه شناسی فرهنگ / دینداری عنصر مهم دیگر فرهنگ ایرانی

دینداری عنصر مهم دیگر فرهنگ ایرانی

دینداری عنصر مهم دیگر فرهنگ ایرانی

کسانی که درگیر جهان جدید هستند در هر سطح و وضعی، در مقابل این سوال قرار دارند: “با وجود توسعه یافتگی فنی و اقتصادی و سیاسی چه نیازی به دین وجود دارد؟” انقدر این سوال در چرخه زندگی افراد درگیر جهان و زیست مدرن جاری شده است که تعابیر و  تفاسیر متعددی از آن ارائه شده است. یکی از اصلی ترین ان “چگونگی رابطه دین و زندگی در عصر مدرن” است. به راستی در زندگی که سراپای ان حرکت و سرگرمی و اضطراب جاری است چه جایی برای دین و دینداری هست؟ ایا دین به امری حاشیه ای در این زندگی تبدیل نشده است؟ ایا دین مانند گذشته راه اصلی نجات بشر نیست؟ اگر راه اصلی نجات بشر است دین چگونه می تواند این رسالت را عملی سازد؟ در این وضعیت چه جایی برای عقل بشر مدرن وجود دارد؟ به عبارت دیگر چه رابطه ای بین دین و عقل مدرن وجود دارد؟ ایا ایندو در یک مسیر هستند یا در تقابل با هم می باشند؟ اگر در تقابل با هم می باشند تکلیف زندگی مردمان دیندار با اثار و نتایج زیست مدرن که مبتنی بر عقل مدرن است چه می شود؟ و … 

سوالهای اشاره شده قبل از اینکه به طور تحلیلی مورد کنکاش قرار گیرد، با پاسخ های سطحی و در نهایت رادیکال شده به حاشیه رفته و همچنان انسان مدرن در زندگی مدرن در کل نظام اجتماعی امکان تعیین تکلیف با دین و دینداری را نمی یابد. به همین دلیل هم هست که هر کسی که دغدغه دینداری اش را رها نمی کند به شکل فردی و خصوصی دیندار می شود و دینداری را پی می گیرد و در شکل جمعی بی اعتنای به دین و اموزه های دینی. افراد مدرن دچار زیست دوگانه (فردی و اجتماعی) شده و در جنگ و نزاع بین این دو زیست دچار مجموعه ای از مشکلات و نابسامانی ها می شود.

با توجه به تاریخ جامعه ایرانی و تاریخ دینداری در ایران می توان مدعی شد که ایرانیان در طول قرنهای گذشته مدعی مهم بودن و مرکزی بودن در دین و دین اوری و فهم دین بوده اند. به طور خاص می توان به نقشی که انها در شکل گیری زرتشت داشته یا اینکه نقشی که در توسعه اسلام و انتخاب شیعه داشته اند اشاره کرد. من این وضعیت را یک مشخصه اصلی فرهنگ ایرانی می دانم. فرهنگ ایرانی فرهنگ دینی است. این صفت و جهت گیری در دوره جدید خیلی متفاوت از دوره گذشته ندارد. اصل بر جهت گیری دینی مردم ایران در فضای فرهنگی تا سیاسی است.